Zelfsturende teams is een term die in de zorg steeds vaker naar voren komt. We lezen het steeds vaker in artikelen en horen het op congressen, maar wat houdt een zelfsturend team nou precies in? En wat heeft dit voor invloed op het gebruik van richtlijnen en protocollen?

Meer verantwoordelijkheid, minder regels

Een zelfsturend team is een vaste groep medewerkers die samen verantwoordelijk zijn voor het totale proces van zorg- of dienstverlening. Het team voorziet in en bewaakt de voortgang van het zorgproces, zonder daarbij continu een beroep te doen op de leidinggevenden.

Het werken met zelfsturende teams is in zorginstellingen relatief nieuw. Voor sommige zorginstellingen is het een grote stap, omdat er veel veranderingen doorgevoerd moeten worden. Aan de andere kant is het ook een logische stap, omdat het organisaties helpt om cliëntgericht te werken en dat is wat iedereen graag wil. Met de traditionele manier van werken kunnen zorginstellingen vaak niet snel en flexibel inspelen op de wisselende vragen van een cliënt, omdat ze vaak via een vaste manier moeten werken. Wanneer iemand hier van wil afwijken, omdat hij/zij gelooft dat dit in het belang van de cliënt is, vergt dit veel overleg met teamleiders. Wanneer een organisatie werkt met medewerkers die in staat zijn hun problemen zelf op te lossen, kunnen zijn cliënten beter en sneller helpen. De teams krijgen dus zelf veel meer verantwoordelijkheid.

Minder regels dus meer ondersteuning

Wanneer medewerkers zelf verantwoordelijk zijn en minder terug kunnen vallen op hun leidinggevenden, is het des te meer van belang dat zij beschikken over de juiste informatie over het verlenen van goede zorg. Dit houdt in dat zij moeten beschikken over de juiste cliëntinformatie, kennis moeten hebben van de geldende huisregels en processen en moeten weten welke protocollen er aanwezig zijn.

‘’Protocollen? Huisregels? Daar gaan mijn haren van overeind staan, er zijn al teveel van dit soort onnodige regels. Ze zorgen alleen maar voor meer bureaucratie in de zorg”. Een uitspraak als deze heeft u vast wel vaker gehoord. Misschien is het wel zelfs een reden om na te denken over zelfsturende teams, omdat er dan ‘niet meer volgens onnodige regels gewerkt hoeft te worden’. En terecht, als u bedenkt dat dit inderdaad is hoe protocollen, checklists en handboeken worden gebruikt: niet in dienst van de professional.

Maar het kan anders.

Wij geloven juist dat de protocollen en werkinstructies de medewerkers moeten ondersteunen, en dus op een andere manier dan voorheen. Handboeken zijn een middel om kwaliteit en kwaliteitsdenken dichterbij de professional te krijgen, niet er verder vandaan. Een professional is namelijk niet gebaat bij het lukraak afschaffen van zoveel mogelijk regels of protocollen. Immers: een professional weet zelf hoe hij zijn werk het beste kan doen, maar wil wel de geldende kaders weten en moet in zijn werk misschien wel honderden procedures of protocollen onthouden. Enige bewegingsvrijheid is normaal, maar het geheel afschaffen niet. Protocollen zijn niet meer een manier om te zeggen hoe de professional moet werken, maar juist hoe een professional werkt.

In zelfsturende teams geeft dit rust: iedere professional werkt op een uniforme manier, zonder zich gedwongen te voelen. Geen enkel team is erbij gebaat als iedereen zijn eigen koers vaart, vandaar dat men processen en procedures vastlegt in handboeken. Géén regels, wel de manieren en handvatten om kwalitatief en goed te werken, dat is onze visie op handboeken.

Meer weten? Lees ons E-book!

Lees ons E-book ‘De oranje draad: interne bedrijfsinformatie als basis voor succes’. Praktisch, inspirerend en vol met uitgebreide uitleg volgens onze visie. Download hem hieronder of op deze pagina.